Chris Hoeboer (1)

Chris Hoeboer (1)

De invloed van een afname in spanning binnen en tussen exposuresessies op therapie uitkomsten

Imaginaire exposuretherapie is een effectieve psychotherapie voor PTSS klachten. Het is echter nog niet duidelijk wat precies de werkzame elementen zijn van deze therapie. Eerdere onderzoeken hebben aangetoond dat een spanningsreductie mogelijk een indicator is voor een verbetering in PTSS symptomen, maar er is nog niet goed gekeken of deze spanningsreductie ook echt voorafgaat aan een verbetering in PTSS symptomen, wat een belangrijke voorwaarde is voor een werkingsmechanisme. We presenteren sessiedata van 87 patiënten met PTSS die in een RCT zijn ingedeeld in een conditie met imaginaire exposure (éénmaal per week voor 16 weken) of een conditie met intensieve imaginaire exposure (driemaal per week voor vier weken lang gevolgd door twee boostersessies). De uitkomstvariabele is de PTSS Checklist voor de DSM-5 (PCL-5) die wekelijks door patiënten werd ingevuld voor de start van de therapiesessie. We gebruikte een dynamische panel model om de data te analyseren. We maakten onderscheid tussen het effect van spanningsreductie binnen een sessie (van de piek naar het einde) en tussen twee sessies (van de piek van de ene sessie naar de piek van de volgende sessie). We maakten ook onderscheid tussen het effect van spanningsreductie op PTSS verandering binnen dezelfde persoon (het meest relevant voor een werkingsmechanisme) en het effect van spanningsreductie op PTSS verandering tussen personen. We vonden dat alleen een spanningsreductie binnen een sessie voorspellend was voor daaropvolgende verbetering in PTSS klachten binnen dezelfde persoon. Zowel een spanningsreductie binnen een sessie als tussen twee sessies was gerelateerd aan een (gemiddelde) verbetering in PTSS klachten tussen personen. Dit wijst erop dat een afname in spanning tijdens een sessie, maar niet tussen twee sessies, een indicator kan zijn dat iemand gaat profiteren van de behandeling. De spanningsafname tijdens een exposure sessie is daarmee ook een relevant proces om beter te begrijpen hoe exposuretherapie werkt.


Bovenstaande presentatie is onderdeel van de workshop Optimale traumabehandeling: wetenschap aan het woord met sprekers Marike Kooistra, Chris Hoeboer en Marie-Louise Kullberg.

Drie onderzoekers presteren bevindingen uit de IMPACT studie, een randomized controlled trial naar de effectiviteit van drie vormen van exposure therapie voor PTSS ten gevolge van vroegkinderlijk trauma. De drie vormen van exposure therapie zijn effectief bevonden. Het is echter nog niet duidelijk op welke manier deze therapieën hun effect bewerkstelligen. Evenals er nog onduidelijkheid is over of exposure therapie ook effect heeft op comorbide klachten waar deze groep patiënten vaak last van heeft zoals depressie, persoonlijkheidsproblematiek, en middelenmisbruik. Daarom bespreken wij in dit symposium bevindingen uit ons onderzoek naar onderliggende werkingsmechanismen van exposure therapie en secundaire uitkomstmaten. De eerste spreker presenteert over de rol van afname in spanning binnen en tussen sessies op therapie uitkomsten. De tweede spreker presenteert over de rol van verandering van cognities op PTSS symptomen. De derde spreker presenteert het effect van exposure therapie op de meest voorkomende comorbide stoornissen bij patiënten met PTSS en zal de klinische implicaties hiervan bespreken. Inzichten in de werkzame elementen en effecten van exposure therapie op een verscheidenheid van klachten geven onderzoekers en clinici belangrijke handvaten in de behandeling van PTSS.


Over de spreker
Dr. Chris Hoeboer werkt als postdoctoraal onderzoeker bij de afdeling Psychiatrie, Amsterdam UMC en de afdeling klinische psychologie van de Universiteit Leiden. Zijn onderzoek richt zich op het screenen voor en behandelen van traumagerelateerde stoornissen en het identificeren van voorspellers, moderatoren en mediatoren van traumagerichte behandelingen.

Lezing(-en) door Chris Hoeboer (1)

Parallelsessie 1 30 september 2022

4. Optimale traumabehandeling: wetenschap aan het woord

Zaal 15