Elise Boersma – van Dam

Elise Boersma – van Dam

Posttraumatische stresssymptomen: de rol van interpersoonlijke processen tussen mensen met brandwonden en hun partner

Een brandwonden ongeval kan leiden tot de ontwikkeling van (symptomen van) post-traumatische stress stoornis (PTSS) bij zowel de patiënt als hun partner. Als reactie kunnen beide partners het onderwerp vermijden met het idee elkaar te beschermen voor (heftige) emoties, of ze kunnen juist belangstelling te tonen voor de gevoelens van de ander. In deze studie werd onderzocht of vermijding dan wel belangstelling tonen effect had op PTSS symptomen binnen een individu en tussen partners. In deze longitudinale multi-center studie hebben 118 koppels deelgenomen. PTSS symptomen, vermijding en toenadering zijn gemeten over vijf meetmomenten vanaf de acute fase na het ongeval tot 18 maanden later. Intra- en interpersoonlijke processen zijn met behulp van een random-intercept cross-lagged panel model (RI-CLPM) geanalyseerd. Uit de resultaten bleek dat wanneer de persoon met brandwonden meer belangstelling toonde, dit gepaard ging met meer PTSS symptomen. Wanneer daarentegen de partner meer belangstelling toonde, leidde dit tot minder PTSS symptomen bij de persoon met brandwonden. Wanneer de partner zelf meer PTSS symptomen had, leidde dit tot meer belangstelling voor de persoon met brandwonden. De analyses voor vermijding lieten zien dat, bij de partner, PTSS symptomen en vermijding elkaar versterkten over de tijd. Bij de persoon met brandwonden werd eenzelfde versterkend effect gezien, maar enkel wanneer de brandwonden ernstiger waren. Samenvattend, wanneer de partner meer belangstelling toonde, leidde dit tot minder PTSS symptomen bij de persoon met brandwonden, maar wanneer de persoon met brandwonden meer belangstelling toonde was dit niet bevorderlijk voor het eigen herstel. Vermijding, met het idee de ander te beschermen, was voor beide partijen belemmerend voor het eigen herstel. Dit indiceert dat de partner door belangstelling te tonen een bevorderende rol kan hebben in het herstel van de persoon die een traumatische gebeurtenis heeft meegemaakt, en dat vermijding het eigen herstel in de weg zit.


Bovenstaande presentatie is onderdeel van het symposium Het betrekken van partners bij de PTSS behandeling met sprekers Elise Boersma – van Dam, Eline Meuleman, Elisa van Ee en Paul Pijnenborg.


Over de spreker
Elise Boersma-van Dam is werkzaam als promovendus bij de Vereniging Samenwerkende Brandwondcentra in Nederland (VSBN) en is als zodanig ook verbonden aan de afdeling Klinische Psychologie aan de Universiteit Utrecht. Ze doet onderzoek naar post-traumatische stress symptomen en kwaliteit van leven van personen met brandwonden en hun partner.

Lezing(-en) door Elise Boersma – van Dam

Parallelsessie 1 30 september 2022

2. Het betrekken van partners bij de PTSS behandeling

Auditorium